Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Τρίτη, 17 Φεβρουάριος 2015 19:19

Με τον Δασικό Συνεταιρισμό Καρυάς συλλέξαμε το μαγικό αρκουδοπούρναρο

 

http://www.agronews.gr/files/1/fytika/arkoudopournaro_2.jpgΣηµάδι αιώνιας ζωής και ιερό δένδρο µε υπερφυσικές δυνάµεις ενώ µία λαϊκή δοξασία λέει ότι στις πατηµασιές του Χριστού καθώς βάδιζε στη γη φύτρωσε για πρώτη φορά το γνωστό µας αρκουδοπούρναρο ή Ου. Eτσι τα αγκαθωτά φύλλα και οι κόκκινοι καρποί του συµβολίζουν τα µαρτύρια του Χριστού και γι' αυτό ονοµάστηκε Άγιο ∆ένδρο.

 

Σε ό,τι αφορά τη σύνδεσή του µε τα Χριστούγεννα, αυτή ερχεται από τις βόρειες χώρες στους προχριστιανικούς χρόνους, όπου οι κάτοικοι, τον χειµώνα στόλιζαν τα σπίτια τους µε Ου, για να διώξουν τα κακά πνεύµατα. Λένε όµως ότι και οι Ρωµαίοι συχνά έστελναν κλαδιά µε Ου στους φίλους τους κατά τον εορτασµό της Saturnalia (µέσα µε τέλη ∆εκέµβρη) , έθιµο που υιοθέτησαν και οι πρώτοι χριστιανοί. Στην ελληνική παράδοση οι νεράιδες στολίζονταν µε τα λευκά άνθη του και τους κόκκινους καρπούς του.

Πού το βρίσκουµε στην Ελλάδα

Στη χώρα µας βρίσκεται σποραδικά σε δάση κωνοφόρων και πλατύφυλλων στην κεντρική κυρίως και βόρεια Ελλάδα, ενώ στην Ελασσόνα, στον Όλυµπο, στα δηµόσια δάση Κοκκινοπηλού, Καρυάς και Συκαµινέας, καθώς και το Πήλιο, υπάρχουν τα µεγαλύτερα δένδρα, µας πληροφορεί η ∆ασάρχης Ελασσόνας, Ζωή Φτίκα, η οποία τόνισε ότι το αρκουδοπούρναρο αποτελεί οικολογικό δείκτη µιας καλά διατηρηµένης περιοχής, το οποίο εµπλουτίζει το έδαφος συµπληρώνοντας µετά από υλοτοµία τα διάκενα.

 

Νόµιµη συλλογή και διακίνηση

Όπως µας λέει η δασάρχης, το δασαρχείο «βάσει της ελληνικής νοµοθεσίας, συστήνει το Πρωτόκολλο Εγκαταστάσεως Υλοτόµου. Εκεί αναφέρονται αναλυτικά οι όροι σύµφωνα µε την 117362/2613/13-11-2014 απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, τον πίνακα υλοτοµίας του ∆ηµοσίου συγκεκριµένου δάσους και την αριθµ. 3903/248357/27-11-2014 απόφαση ∆/σης ∆ασών Λάρισας περί καθορισµού µισθώµατος και τρόπου απολήψεως 4 τόνων καλλωπιστικών κλώνων ILEX AGUIFOLIUM (Αρκουδοπούρναρου) από συγκεκριµένα τµήµατα που ορίζονται χαρτογραφικά.

Το Πρωτόκολλο αυτό συστήνεται και υπογράφεται ανάµεσα στπ ∆ασαρχείο και στον Αγροτικό ∆ασικό Συνεταιρισµό Καρυάς, που εκπροσωπείται από τον πρόεδρό του, Νίκο Αξούγκα, µε τους παρακάτω όρους και προϋποθέσεις:

1) Η υλοτοµία θα περιοριστεί στα όρια και θα διενεργηθεί στους κατώτατους κλώνους, καθώς απαγορεύεται η αποψιλωτική υλοτοµία ή η αποκοπή επικόρυφων βλαστών από θέσεις που απέχουν 100 µ. τουλάχιστον από τον δρόµο.

2) Η ενέργεια των αποκλαδώσεων θα γίνει από τον ∆ΑΣ Καρυάς µε κάθε επιµέλεια, παρουσία δασικού οργάνου µε ειδικό χειροπρίονο και όχι µε τσεκούρι, χωρίς να γίνεται ζηµιά στην νεαρή βλάστηση και στα παρακείµενα δέντρα.

3) Ο υλοτόµος είναι υποχρεωµένος να εφοδιαστεί πριν από την υλοτοµία µε άδειες υλοτοµίας καθώς και µε τα δασονοµικά έγγραφα.

4) Η απόληψη θα πραγµατοποιηθεί αυτοπροσώπως από τον ∆ΑΣ Καρυάς και µε κατάσταση αυτών που θα εργαστούν.

5) Η µεταφορά των ως άνω δασικών προϊόντων θα ενεργείται µόνο την ηµέρα από την Ανατολή µέχρι τη ∆ύση του ηλίου.

6) Πριν την εξέλεγξη οι κλώνοι αρκουδοπούρναρου θα δένονται σε δέµατα των 6 κιλών και το καθένα θα σφραγίζεται µε τη µολυβδοσφύρα, ενώ τόπος εξελέγξεως και αποθηκεύσεως ορίζεται το χωριό Καρυά.

7) Η υλοτοµία αρχίζει στις 28-11-2014 και λήγει την 24-12-2014».

 

Τι προβλέπεται για τους ιδιώτες

Σύµφωνα µε τη ∆ασάρχη, ο νόµος επιτρέπει την κοπή και πώληση κλώνων αρκουδοπούρναρου από ιδιώτες, µετά από έγκριση της Υπηρεσίας (ατελή άδεια υλοτοµίας – δελτίο µεταφοράς) και µόνο από αναγνωρισµένους δασωµένους αγρούς. Όπως αναφέρει η ίδια, «παλαιότερα τα περιστατικά παράνοµης κοπής ήταν έντονα. Τώρα µε την οικονοµική κρίση ο άλλος σκέφτεται και τα καύσιµα για να ανέβει στο βουνό!» Η παράνοµη συλλογή και διακίνηση του επισύρει κατάσχεση του προϊόντος και µήνυση σύµφωνα µε την επικείµενη ∆ασική Νοµοθεσία.

Κοπή με το χέρι σε προεπιλεγμένα δέντρα βαθιά στο δάσος

Με παρουσία δασικών υπαλλήλων σε µέρος που έχει προκαθοριστεί µε πρωτόκολλο της ∆ασικής υπηρεσίας συχνά βαθιά µέσα στο δάσος ξεκινά περίπου στις 7 το πρωί ξεκινά η ηµέρα εργασίας του ∆ΑΣ Καρυάς, την περίοδο, από τις 28 Νοεµβρίου έως τις 24 ∆εκεµβρίου, που επιτρέπεται η συλλογή του αρκοδοπούρναρου. Όπως µας λέει ο πρόεδρός του, Νίκος Αξούγκας, «η οµάδα, που αποτελείται από 10 άτοµα, ξεκινά την κοπή των κλαδιών σε προεπιλεγµένα δένδρα µε το χέρι, προσεκτικά ώστε να µην πληγωθεί ο κορµός και να µπορέσει και του χρόνου να ξαναπετάξει κλαδιά. Τα στοιβάζουν σε δεµάτια των 6 κιλών. Εκεί οι δασικοί υπάλληλοι ελέγχουν, καταµετρούν και σφραγίζουν τα δεµάτια µε την ειδική µολυβδοσφραγίδα. Κατόπιν φορτώνονται σε φορτηγά και µεταφέρονται στο χώρο συγκέντρωσης προκαθορισµένο από το δασαρχείο στην Καρυά. Στα δελτία µεταφοράς αναγράφεται ο αριθµός και το βάρος των δεµάτων από κάθε δασοπονικό είδος και ο αριθµός της µολυβδοσφραγίδας».

Η διάθεση του προϊόντος

Σε ό,τι αφορά τη διάθεση του προϊόντος, ο κ. Αξούγκας αναφέρει:«Σήµερα συνεργαζόµαστε µε λίγους εµπόρους από την Κρήτη, τις Σέρρες, την Καβάλα, την ∆ράµα και τη Θεσσαλία. Κυρίως όµως δουλεύουµε µε µικροπωλητές που πουλούν στις λαϊκές αγορές και ανθοπώλες της περιοχής µας. Βέβαια η ζήτηση του χθες µε το σήµερα δεν έχουν καµία σχέση. Παλιά έρχονταν οι έµποροι από όλη την Ελλάδα, γίνονταν δηµοπρασία και όποιος έδινε τα περισσότερα έπαιρνε όλη την ποσότητα. Τότε λοιπόν κάθε δεµάτι των 6 κιλών πουλιόταν 6.000-7.000 δραχµές. Τώρα η τιµή του κυµαίνεται στα 15 ευρώ το δεµάτι».

Ο ίδιος µάλιστα συµπληρώνει: «Οι παραγγελίες έχουν ελαττωθεί ανησυχητικά σε σηµείο που προσπαθούµε να κάνουµε τους εµπόρους, δηλαδή όλο το χρόνο ψάχνουµε για νέους αγοραστές. Προσπαθούµε να µάθουµε µε τον δύσκολο τρόπο της απευθείας πράξης. Βέβαια είχαµε και ένα περιστατικό πρόσφατα από συνεργάτη που ενώ παρέλαβε το εµπόρευµα, δεν πλήρωσε. Παθαίνουµε και µαθαίνουµε...».

∆έντρο έως και 10 µ. ή θάµνος που προσφέρει ζηλευτή τροφή για τα ζώα

Το αρκουδοπούρναρο µπορεί να είναι αειθαλής θάµνος αργής ανάπτυξης ή δένδρο που φθάνει έως και 10 µέτρα. Αντέχει την ξηρασία του µεσογειακού καλοκαιριού και τον παγετό, προτιµά υγρές περιοχές µε µεγάλο υψόµετρο και είναι δίοικο φυτό, δηλαδή υπάρχουν θηλυκά και αρσενικά δένδρα. Μέχρι να ξεκινήσει η ανθοφορία (µεταξύ 4 και 12 ετών), το φύλλο του δεν µπορεί να προσδιοριστεί. Τα άνθη του, λευκά ή ροζ στα θηλυκά και κιτρινωπά στα αρσενικά, είναι µοναδικές πηγές νέκταρ των επικονιαστών του, όπως η πεταλούδα, η µέλισσα και άλλα έντοµα. Από το τέλος του καλοκαιριού στο θηλυκό φυτό έχουν σχηµατιστεί οι καρποί του, που στην αρχή είναι πράσινοι και κατόπιν κίτρινοι και κόκκινοι. ∆ιατηρούνται από το φθινόπωρο έως τα τέλη του χειµώνα, όπου ωριµάζουν και πέφτουν στο έδαφος, αποτελώντας κύρια τροφή πουλιών και τρωκτικών του δάσους, σε µια εποχή που δυσκολεύονται να τραφούν.

Εκτός από γιορτινός διάκοσµος χρησιµεύει στην κηποτεχνία, κυρίως σε ψυχρές περιοχές, όπου αναδεικνύονται το ζωηρό πράσινο χρώµα της φυλλωσιάς, τα όµορφα άνθη και οι εντυπωσιακοί καρποί του. Με το κλάδεµα µπορεί να πάρει πυραµοειδές ή άλλο σχήµα ανάλογα µε τη φαντασία του κηπουρού. Οι καρποί του µπορεί να είναι δηλητηριώδεις για τον άνθρωπο, όµως για τα πουλιά και τα ζώα είναι ζηλευτή τροφή.

Το who is who του ∆ΑΣ Καρυάς

Συστήθηκε το 1986 και µε σκοπό την ισότιµη βοήθεια των µελών, που σήµερα είναι περίπου 25 άτοµα, και στοχεύει στην οικονοµική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη. Με νόµιµες διαδικασίες αναλαµβάνει την εκµετάλλευση των πάσης φύσης δασών και δασικών εκτάσεων που ανήκουν στο ∆ηµόσιο, σε κοινωφελή ιδρύµατα, µοναστήρια, αναγκαστικούς συνεταιρισµούς και ιδιώτες. Παρέχει συνεταιριστική εκπαίδευση, τεχνική βοήθεια, εκτελεί εγγειοβελτιωτικά έργα κ.α.

Επιμέλεια: Βασιλική Πασχάλη-Τσαντοπούλου

Πρόσθετες Πληροφορίες

Διαβάστηκε 2021 φορές

Σχετικά άρθρα (βάσει ετικέτας)